Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Vivienda > Compra

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Hipotecas: coñeza as últimas novidades sobre o IRPH

A Comisión Europea estima que a cláusula que referencia o préstamo hipotecario ao IRPH pode ser nula, se non houbo transparencia do banco ao informar

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 19 de Outubro de 2018

Preto de 1,3 millóns de hipotecas en España están referenciadas ao índice IRPH, un indicador que se utiliza en préstamos hipotecarios a tipo variable e cuxa legalidade está en dúbida. Pero o índice “en si” non é abusivo. O seu carácter abusivo devén da súa aplicación por parte das entidades, sen informar da existencia doutros índices máis beneficiosos (as hipotecas IRPH son entre un 1,5 % e 3 % máis caras) e sen explicar como se determinaban os seus valores e a súa evolución. Como sinalan os expertos, isto fixérono os bancos no noso país, polo que quen teña unha hipoteca referenciada ao IRPH pode tratar de reclamar. Un informe da Comisión Europea, aínda que non é decisivo, avala as súas pretensións e xera boas expectativas. Como actuar entón? Todas as claves, a continuación.

Un informe da Comisión Europea (CE), que dubida da transparencia na comercialización do IRPH e considéraa un abuso, deu esperanzas aos miles de hipotecados cuxos préstamos están referenciados a este índice. As súas queixas ao fin parecen ter resposta e ven máis próximo o día en que a Xustiza lles conceda a razón.

Que di a Comisión Europea sobre o IRPH?

A CE aduce que, ao seu xuízo, os xulgados e tribunais españois "deberían poder declarar nula por abusiva a cláusula que referencia o préstamo ao IRPH Caixas naqueles casos en que a entidade prestamista non actuase coa debida transparencia", como sinalan desde o bufete Debelare Avogados Madrid, despacho pioneiro na defensa dos afectados polo IRPH.

A Comisión entende que a directiva europea 93/13 CEE impón ás entidades financeiras a obrigación de facilitar aos consumidores a información que lles permita facerse unha idea cabal de cal será o custo económico derivado da elección deste índice de referencia. En concreto, sinala que "é esencial que se expida á consumidores información acerca de como se elabora o índice de referencia, cal foi o seu comportamento no pasado e, de ser posible, que se faga unha proxección de cal será a súa evolución no futuro", explican os avogados.

Pero, ademais, chega ao momento de sinalar que a omisión de facilitar os datos mencionados podería chegar a constituír unha práctica comercial desleal ou enganosa das entidades financeiras. E isto último non é de estrañar, xa que "a ocultación de información por parte do banco provoca que o consumidor acepte referenciar o seu préstamo a un índice que, doutro xeito, xamais aceptaría", conclúen os expertos.

Que consecuencias ten este informe sobre as hipotecas IRPH?


As observacións que a CE presenta ante o Tribunal de Xustiza da Unión Europea (TJUE) non son vinculantes; é dicir, este informe non ten carácter decisivo.

Con todo, "está claro que o feito de que desde a Comisión Europea valoren a aplicación do IRPH polas entidades de crédito como abusivo permite ter boas expectativas respecto da decisión que podería acordar o TJUE", indica Irene López Tornero, avogada de Romo e Campos Avogados. Da mesma opinión son os letrados de Debelare, pois comentan que os argumentos expostos pola CE "supoñen unha verdadeira lombeirada aos consumidores afectados polo índice de referencia IRPH Caixas", e que é posible que o TJUE faga seus estes argumentos.

Quero reclamar polo IRPH, que requisitos debo cumprir?

Os consumidores que estimen que o seu banco non actuou coa debida transparencia cando se indexó a súa hipoteca ao IRPH poden acudir aos órganos xurisdicionais e "pedir que se declare nula por abusiva dita cláusula contractual", explican desde Debelare. López Tornero engade que estas hipotecas deben ser reclamadas por persoas físicas e xurídicas, sempre que teñan o carácter de consumidores; é dicir, "que concertasen o seu préstamo con fins alleos á actividade profesional que desenvolvan habitualmente".

Aínda que a lei non esixe requisitos adicionais, o aconsellable ao preparar a demanda será facer provisión de toda a documentación que conservemos da operación de préstamo: publicidade, comprobar se se lle chegou a entregar oferta vinculante, etc. Trátase de "demostrar que o banco actuou con opacidade; que se ocultou información esencial sen darnos pé a optar por un índice de referencia moito menos oneroso, por exemplo pode ser o euribor", sinalan desde Debelare.

E como reclamo o IRPH?

O procedemento consiste en realizar unha previa reclamación á entidade solicitando que deixe de aplicar o índice IRPH e inicie a devolución das cantidades debidas pola súa implementación. No caso de que non contesten ou rexeiten a petición, hai que interpor demanda ante o xulgado correspondente. Se queremos reclamar, o máis aconsellable é acudir a profesionais, que se encargarán de asesorarnos e explicarnos con detalle en que consiste este trámite.

Na actualidade, a cuestión está en mans do Tribunal de Xustiza da Unión Europea. É o que debe dirimir o carácter abusivo ou non desta cláusula (no caso da cláusula adoito deu a razón aos consumidores).

No entanto, "son numerosos os xulgados que están a declarar o carácter abusivo desta cláusula, dando a razón ao consumidor", asegura Irene López Tornero. Pero, como matizan desde Debelare, "aínda é pronto para vaticinar o resultado. Ao final, todo dependerá de como se pronuncie o TJUE respecto diso e das particularidades de cada caso concreto". Aínda que, segundo a súa experiencia, todos os expertos manifestan que a inmensa maioría de entidades financeiras que referenciaron as súas operacións de préstamo ao IRPH "non facilitaron unha información adecuada ao consumidor".

Hai algunha alternativa á reclamación?

Hoxe en día, se non se reclama o carácter abusivo da cláusula, "non é sinxelo que se proceda polos bancos a modificar o índice IRPH por outro, nin a devolver as cantidades que se cobraron" pola súa aplicación, recoñece a avogada de Romo e Campos. Desde Debelare matizan que "se podería tentar levar a cabo unha negociación coa entidade prestamista para conseguir que se modifique o índice de referencia do préstamo".

A primeira vista pode parecer que a novación do préstamo hipotecario ten as súas vantaxes: por unha banda, evítase o procedemento xudicial -que tanto desgaste ocasiona- e, por outro, soluciónase o problema con maior rapidez. Con todo, os avogados estiman que os afectados farían ben en esperar ao fallo do TJUE para decidir se litigan ou non, pois nunha negociación "a entidade bancaria nunca nos vai a devolver as cantidades indebidamente pagas por razón de referenciar o préstamo ao IRPH sen transparencia". Ademais, con total seguridade, a entidade imporá un incremento do diferencial no caso de que se cambie o tipo de referencia do préstamo ao euribor.

En calquera caso, os expertos recomendan que, se decidimos establecer negociacións co banco, actuemos sempre asesorados por un especialista na materia. Pola contra, exporémonos "a que a entidade financeira aprovéitese de novo da asimetría informativa que existe nestas relacións", aclaran.

Como afecta o informe europeo aos bancos?

O informe da Comisión Europea é un pau para os bancos. As entidades impuxeron o índice IRPH aos seus clientes porque resulta máis alto que outros, como o euribor. Con iso garantíronse cobrar aos clientes uns intereses elevados polos préstamos hipotecarios que contrataban. Perder estes procedementos suponlles “non só deixar de ingresar maiores cantidades en concepto de intereses, senón, ademais, ter que devolver elevadas contías derivadas da aplicación dun índice abusivo”, admite Irene López Tornero, de Romo e Campos Avogados.

Os avogados de Debelare coinciden en sinalar que o ditame da CE, aínda que non sexa vinculante, “é un xerro de auga fría para as entidades financeiras”. Estes expertos cren que quen ofrecen aos seus clientes o IRPH nas súas operacións de préstamo tentarán restar credibilidade a estas observacións custe o que custe. Pero “nada do que poidan aducir restará nadiña de nada de contundencia aos argumentos blandidos pola Comisión Europea”, expoñen.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto